Per direct een aansluitverbod op gas of toch stapsgewijs?

21 november 2017

Door Joost Nelis - Directeur BAM Wonen

Hoe krijgen we 7,6 miljoen woningen energieneutraal? Dat was het thema van het FD Energiedebat waar ik 8 november jl. aan deel mocht nemen. In Den Haag gingen beleidsmakers, wetenschappers en bestuurders uit de woningmarkt met elkaar in debat over dit onderwerp. Daarnaast werd gediscussieerd met elkaar en met de aanwezigen in de bomvolle grote zaal van sociëteit De Witte.

Nienke Homan (gedeputeerde in de Provincie Groningen) en ik gingen het debat aan over de stelling ‘Er moet per direct een aansluitverbod komen op gas bij renovatie en nieuwbouw’. Waar Nienke pleitte voor een direct aansluitverbod op gas in zowel nieuwbouw als renovatie, om zo duidelijkheid te geven aan de markt en daarmee snelheid te krijgen in de energietransitie, heb ik aangegeven dat dit aansluitverbod op gas te vroeg komt omdat we nog volop in de transitiefase zitten.

Stapsgewijs

Ik onderschrijf de noodzaak om snelheid te maken en op te schalen volledig, maar maak daarbij onderscheid in nieuwbouw en renovatie. In geval van nieuwbouw lost de markt het zelf op binnen twee jaar, daar ben ik van overtuigd. Bij renovatie draait het erom dat we anders moeten samenwerken en de bewoner centraal moeten stellen voordat we alle renovatiewoningen gasloos kunnen maken.

Snelheid

Er zijn drie acties die we wèl op korte termijn kunnen ondernemen, die leiden tot een uiteindelijk aansluitverbod en waarmee we snel kunnen opschalen:

  • De aansluitplicht op gas vervangen door een warmterecht waarmee bewoners aanspraak kunnen maken op een aansluiting op een (verzwaard) elektriciteitsnet of een duurzaam warmtenet
  • Bij nieuwbouw zal de markt (ontwikkelaars, beleggers en corporaties) binnen twee jaar alle nieuwbouwwoningen gasloos gaan bouwen, is mijn verwachting. Niemand wil toch een woning die op termijn steeds minder waard wordt. BAM Wonen kiest nadrukkelijk voor gasloze nieuwbouw en daar waar mogelijk voor Nul-Op-de-Meter woningen.
  • Bij de renovatie van woningen is dit veel ingewikkelder. Een aantal woningtypes kan bij renovatie nu al rendabel gasloos gemaakt worden. Ik verwacht dat beleggers en corporaties binnen twee jaar opschalen naar het gasloos maken van 50.000 woningen per jaar, te beginnen bij rijwoningen en appartementen tot vier/vijf lagen.

Samen

Om alle woningen bij renovatie gasloos te maken, zullen we nog veel moeten leren. Niemand kan dit alleen. Opdrachtgevers, bouwers, netbeheerders, gemeenten en provincies hebben elkaar hard nodig om deze noodzakelijke maar ambitieuze doelen te halen. Samen kunnen we:

  • De optimale keuze maken in hoe we verduurzamen: all-electric of een duurzaam warmtenet
  • Sturen op kosten gedurende de gehele levensduur van de woning in plaats van alleen te kijken naar de kosten van de ingreep 
  • Opschalen door meerdere projecten samen te doen, waardoor we ook sneller leren
  • Bewoners centraal stellen door goede communicatie en het bieden van prestatiegarantie en monitoring

Bewoner

Dat we de bewoner centraal moeten stellen, bleek ook uit de getoonde beelden vanuit Heerhugowaard. Daar heeft Woonwaard samen met BAM een hele wijk gasloos gemaakt door bij de renovatie de woningen Nul-Op-de-Meter te maken. De bewoners zijn heel tevreden met hun vernieuwde woning en zij krijgen, omdat ze zo slim gebruikmaken van hun woning, gemiddeld zelfs geld terug van hun energiebedrijf. Zo is duurzaam renoveren een middel om wonen betaalbaar en comfortabel te houden. En dat met een rendabele investering door de corporatie!

Wil je meer weten over alle andere, goede meningen en invalshoeken, bekijk of beluister dan het energiedebat. Ik kijk in ieder geval terug op een leuk debat en vooral een zinvolle discussie. Nu is het belangrijk om samen concrete vervolgstappen te zetten.

Klik hier om het debat integraal terug te zien of lees de samenvatting op de website van het FD.

Joost Nelis