96 zorgwoningen Hofje Wendakker in Heerde

BAM Wonen en Vitaal ZorgVast hebben een aantal woonzorggebouwen op het terrein van het huidige Wendhorst in Heerde gerealiseerd. Op een deel van het terrein, waar voorheen het verpleeghuis Wendhorst stond, zijn twaalf zorgwoningen gerealiseerd voor in totaal 96 bewoners van Viattence.

Op het terrein van de voormalige verpleeghuisinstituut Wendhorst in Heerde is in een innovatief zorgconcept een nieuw thuis gerealiseerd voor cliënten van Viattence. Deze organisatie levert lichte tot zware zorg aan ouderen zowel thuis als binnen woonzorglocaties. ‘Zorgvastgoedontwikkelaar Vitaal ZorgVast heeft in samenwerking met NLII Apollo Zorgvastgoedfonds voor Viattence twaalf nieuwe zorgwoningen ontwikkeld en gerealiseerd. Ze zijn gebouwd in de vorm van een hofje en staan met elkaar in verbinding door een tuin, waarvan bewoners vrij gebruik kunnen maken. De woningen zijn bestemd voor ouderen die zware zorg nodig hebben. Dat kan gaan om lichamelijke zorg of zorg vanwege dementie. Tijdens het ontwerp en de ontwikkeling is er veel overleg met alle betrokken partijen geweest en is de visie van Viattence gevolgd. Viattence benadert projecten vanuit de beleving van de bewoner en streeft ernaar om woningen te realiseren onder het motto: Bijna net als thuis. In Heerde gaat het om een project met inclusieve woningen, wat betekent dat ze onderdeel uitmaken van een woonwijk. Na oplevering van de zorgwoningen verdwijnt het grote regionale verpleeghuisinstituut Wendhorst en worden 50 koopwoningen gebouwd. Op die manier ontstaat er een open buurt waarbij de bewoners van de zorghuizen onderdeel worden van het dagelijks leven in de directe omgeving. Dit is een vrij uniek concept. Viattence stelt bij het verlenen van zorg de human factor centraal. Zo willen ze het dag-nachtritme van de bewoners die 24-uur zorg nodig hebben, behouden door bewoners boven te laten slapen en beneden te laten wonen. De woningen worden ook voorzien van domotica en andere moderne technologieën die voor de zorgbehoevenden nodig zijn. Daarbij staat het comfort en woongemak ondanks de grote hoeveelheid techniek die in de gebouwen zit, zoveel mogelijk centraal. Het gaat om veel meer dan alleen stenen stapelen.

25 jaar onderhoud
BAM Bouw en Techniek neemt ook het onderhoud gedurende een periode van 25 jaar voor haar rekening. Tijdens het ontwerp is al gekeken naar hoe in de toekomst het onderhoud moet plaatsvinden. Een belangrijk hulpmiddel daarbij was BIM. Het volledige project is uitgewerkt in BIM zodat vóór de eerste steen werd geplaatst het gebouw bij wijze van spreken al een aantal keer digitaal was opgeleverd. Daardoor verliep het bouwtraject zonder grote problemen.
Het was vooral de uitdaging om de vele installaties op een slimme manier in het gebouw te plaatsen. De gebouwen zijn ontworpen als woningen, maar de hoeveelheid installaties die erin worden geplaatst, gaan meer richting een verpleeghuis. Er is goed nagedacht over de beschikbare ruimte binnen het gebouw en de manier waarop de installaties worden afgestemd op hoe de bewoners van het gebouw ervan gebruik zullen maken.

Dynamische verlichting
De gebouwen zijn voorzien van dynamische verlichting in de centrale ruimtes. Zowel de lichttemperatuur, de kleur en intensiteit kunnen worden ingesteld. Voor de bewoners is de biologische klok van belang, zodat ze een bepaald dag/nachtritme kunnen aanhouden en niet overdag gaan slapen. De technische dienst en verpleging van Viattence kunnen de verlichting naar wens bijsturen. De geïnstalleerde nachtverlichting zorgt er overigens voor dat ’s nachts in badkamers, gangen en slaapkamers niet meteen automatisch de hoofdverlichting gaat branden, zodat het nachtritme zo min mogelijk wordt verstoord.

Dwaaldetectie
Ook worden de gebouwen van de nodige domotica voorzien. Hiervoor hebben we de samenwerking opgezocht met een bedrijf dat is gespecialiseerd in het ontwikkelen en realiseren van communicatiemogelijkheden om gemakkelijk en prettig te werken in de zorg. Alle bewoners krijgen bijvoorbeeld een chip die in een hanger of in kleding kan worden bevestigd. Nabij deuren worden op slimme en cruciale plaatsen lussen en bakens geplaatst, zodat leefcirkels kunnen worden gecreëerd. De bewoners krijgen hierdoor meer bewegingsvrijheid en kunnen zich vrij bewegen in het gebouw of in de tuin zonder dat ze uit beeld verdwijnen. Waar nodig worden deuren automatisch geopend of gesloten en ook de lift heeft deze voorzieningen zodat bewoners niet per ongeluk op de verkeerde etage terechtkomen en hun kamer niet meer vinden. Het verzorgend personeel ontvangt bovendien een oproep als een bewoner zich buiten zijn of haar leefcirkel begeeft. Op die manier kan de bewoner vervolgens op natuurlijke wijze weer terug worden begeleid naar de gewenste omgeving.

Toegangscontrolesysteem en slimme sensoren
Aan de buitenzijde van het gebouw is een elektronisch toegankelijke ruimte gecreëerd met een toegangscontrolesysteem zodat leveranciers zorgmateriaal, medicatie en voeding kunnen leveren zonder dat er moet worden aangebeld. Het kan rechtstreeks naar binnen worden geschoven.
De gebouwen zijn eveneens voorzien van slimme sensoren en camera’s. Camera’s zonder gezichtsherkenning kunnen ruimtes detecteren. Wanneer een bewoner bijvoorbeeld ’s nachts uit bed valt, wordt dit gesignaleerd en aan de verzorgers worden gemeld zodat zij actie kunnen ondernemen.

Werktuigbouwkundige technieken
Niet alleen elektrotechnisch, maar ook op werktuigbouwkundig gebied zijn veel innovatieve technieken toegepast. We werken bijvoorbeeld met een CO2-gestuurd ventilatiesysteem. Dit systeem is erg energiezuinig en zorgt ervoor dat er altijd voldoende verse lucht aanwezig is. Daarnaast is het gebouw voorzien van vloerverwarming op alle verdiepingen, zodat een constante temperatuur wordt gewaarborgd. Hiervoor is gebruik gemaakt van een warmtepomp en op het dak liggen PV-panelen die eveneens zorgen voor energie-efficiency.

25 jaar onderhoud
Tijdens het ontwerp werd al rekening gehouden met het toekomstige onderhoud. We hebben zorgvuldige berekeningen gemaakt waarin de levensduur, kosten, verkrijgbaarheid van materialen, vervangbaarheid en garanties van de geïnstalleerde componenten onder de loep zijn genomen. Een aantal componenten zijn in eerste instantie duurder in aanschaf, maar bij een onderhoudsperiode van 25 jaar zijn deze componenten wel het meest rendabel en hoeven ze minder vaak te worden vervangen zodat de bewoners hier zo min mogelijk last van zullen hebben.
Ook bij de installatie zelf is wat betreft het onderhoud gekeken naar de impact op de bewoners. We hebben de installaties zodanig in het gebouw geplaatst dat de onderhoudsmonteurs een optimale toegang hebben om onderhoud uit te voeren terwijl de impact op de bewoners minimaal is. Zo zijn serviceonderdelen bijvoorbeeld zoveel mogelijk gegroepeerd in de technische ruimtes.
Ook van het onderhoud van de PV-panelen ondervinden de bewoners geen hinder. ‘De PV-panelen moeten een aantal keer per jaar worden gecontroleerd en schoongemaakt. We hebben de dakconstructie voorzien van een dakluik waaraan een trap is vast te haken. Monteurs kunnen op die manier via een looppad veilig bij de dakopbouw en de PV-panelen komen zonder dat de bewoners hinder ondervinden.

Gebouwbeheersysteem
Alle slimme componenten zijn gekoppeld aan een gebouwbeheersysteem (GBS). Denk aan storingsmeldingen, brandmelders, ventilatoren, warmtepomp, domotica en verlichting (via een Dalisturing). De programmering  van het GBS en de gegevens kunnen ook op afstand worden uitgelezen. Een GBS-systeem wordt wel vaker toegepast voor storingsmeldingen. Vrij nieuw is dat we ook de energiebalans nauwgezet volgen. Als een bepaalde maand bijvoorbeeld een veel lagere opbrengst van PV-panelen wordt geconstateerd dan de maand ervoor, dan wordt gecontroleerd of dit ligt aan de hoeveelheid zon van de afgelopen tijd, vervuiling of een defect onderdeel. Op die manier hoef je niet op de jaarrekening te wachten om een defect vast te stellen, maar kan snel worden gereageerd.

Reserveonderdelen
Nog een voordeel van het GBS-systeem is dat alle informatie is gebundeld in één systeem waardoor het geheel erg overzichtelijk is. Een defecte sensor kan op de kwetsbare bewoners een grote impact hebben. Daarom is het snel opmerken van een defect belangrijk. Om de impact op de bewoners nog verder te minimaliseren is met Viattence afgesproken dat er voor alle onderdelen meteen reserveonderdelen beschikbaar zijn, zodat bij een defect een sensor, tag of camera meteen één op één kan worden vervangen en op afstand weer in bedrijf kan worden gesteld. De bewoners merken er hierdoor weinig van, waardoor ze er kunnen wonen, bijna net als thuis.