Van wokken op hoog vuur tot gewoon kiezen voor verduurzamen

Door Frans Fonteijn

Ik had deze week de eer om onze eerste themabijeenkomst over de verduurzaming van het woningbezit in Limburg af te trappen en af te sluiten. De bijeenkomst stond in het teken van het delen van ervaringen en achterhalen of de ontwikkelingen in deze verduurzaming sneller en/of beter kunnen. Spreken we dezelfde taal, hebben we hetzelfde doel en zijn de juiste partijen aangehaakt als het gaat om verduurzaming van het woningbezit in Limburg?

Daan Prevoo, Gedeputeerde Energie, Duurzaamheid en Wonen bij de Provincie Limburg heeft daar een duidelijke mening over: “Ik zie dat de juiste vraag wel gesteld wordt maar de vraag is of we wel met de juiste partijen aan tafel zitten. Volgens het nieuwe kabinet moeten we 50.000 woningen verduurzamen, voor een bedrag van 100 miljoen euro in de komende 3,5 jaar. Een mooi maar te beperkt streven als je het mij vraagt. Verduurzaming gaat namelijk verder dan alleen energetisch verbeteren. Er moet ook nagedacht worden over klimaatverandering, binnenstedelijke opwarming, langer thuiswonen, het tekort aan sociale huurwoningen, enzovoort. Over al deze aspecten moet met dé relevante experts gesproken worden en ik vind dat we juist hier nog een wereld te winnen hebben. De rol van de overheid ligt hierin vooral in het faciliteren en samenbrengen van de juiste partijen, overzicht houden en het stimuleren en ondersteunen van nieuwe initiatieven. We moeten bijvoorbeeld toe naar kleinschalige energievoorzieningen. De Provincie kan dit soort initiatieven aanjagen, financieel ondersteunen en de samenleving in beweging brengen. 60% van de woningen in Limburg zijn particulier bezit, hier valt ook nog een wereld te winnen.”

Een mooie en ambitieuze visie die ik onderschrijf. Nauwe samenwerking met het bedrijfsleven en de overheid, op basis van een integrale aanpak is nodig om de duurzaamheidsambities voor Limburg te kunnen realiseren.

Iets waar Marjo Vankan, directie-bestuurder van HEEMwonen zich bij aansluit: “Bij HEEMwonen zijn we best vooruitstrevend en steken we onze nek uit als het gaat over het verduurzamen van ons woningbezit. We doen veel aan renoveren en optimaliseren van onze woningen maar zijn nog continu op zoek naar en aan het experimenteren met de wijze waarop. Waar het vroeger ging om het renoveren van “stenen”, ligt nu meer en meer de focus op de gevolgen voor de zittende huurders en bijvoorbeeld de mate van overlast. Communicatie met de bewoners, bewonerscommissies, buurthuizen, gemeenten en alle overige stakeholders, vanaf initiatief tot en met de bewoningsfase, vormen de sleutel tot succes. Het gaat om het betrekken van, luisteren naar en enthousiasmeren van bewoners. Sommige bewoners denken bijvoorbeeld dat slimme energietechnologie in hun huis, ervoor zorgt dat iedereen inzicht heeft in hun leef- en stookgewoonten. En dat willen ze niet.” “Voor de Provincie ook zeker een herkenbaar fenomeen,” vult Daan aan. “We zien zelfs dat sommige bewoners niet van het gas af willen omdat ze op hoog vuur willen wokken.” Marjo: “Exact en dat lijken kleine dingen maar voor de bewoners en de bewonersparticipatie is het hebben van de goede antwoorden hierop van cruciaal belang bij het realiseren van de duurzaamheidsdoelstellingen.”

“Maar pas op, zegt Harold van de Ven, eigenaar NB Architecten, teveel ontzorgen maakt lui! Verduurzamen is gewoon een keuze. Salderen, subsidies op pv-panelen, alles houdt een keer op te bestaan. Het dak van je ongeïsoleerde jaren ’30 huis volleggen met zonnepanelen kan toch niet de bedoeling zijn? Daarom pleit ik ook voor de integrale aanpak. Ketensamenwerking is de sleutel. Je ziet dat de vraag naar gasloos bouwen nu al explosief stijgt. Ik voorspel dat een duurzame woning straks geen optie meer is maar simpelweg een vereiste, dat geïsoleerde woningen onverkoopbaar zijn in de nabije toekomst. We denken nog teveel in onmogelijkheden maar zoals gezegd, verduurzamen is een keuze. En er zijn trouwens al fantastische opties voor het wokken op inductie. Informeer maar eens bij een willekeurige keukenproducent.”

Dat laatste is een mooi voorbeeld van de noodzaak om te kiezen voor een integrale aanpak. Met alle relevante stakeholders specifieke kennis en expertise inzetten, in het belang van de bewoners en zo invulling geven aan een maakbaar en haalbaar “duurzaam woningbezit Limburg”. Stop met iedere keer weer het wiel uitvinden maar maak gebruik van de opgedane ervaringen en referenties van de afgelopen jaren. Op deze manier zijn wij samen in staat kennis te borgen en versnelling aan te brengen in de duurzaamheidsopgave voor de komende jaren! Een waardevolle conclusie van een geslaagde middag.

Ik wil Daan Prevoo, Marjo Vankan, Sander Holm en Harold van de Ven, ieder vanuit hun eigen praktijk, bedanken voor hun eerlijke en inspirerende kijk op de ambitieuze opgave die voor ons ligt. Tot slot wil ik Simone van Trier bedanken voor de rol die zij gepakt heeft als dagvoorzitter. Haar scherpe analyses en vragen zorgden ervoor dat een levendige discussie ontstond. Ik kijk terug op een zeer geslaagde, eerste themabijeenkomst. Wat mij betreft smaakt dit naar meer.

Frans Fonteijn

Directeur Zuid bij BAM Wonen