In vogelvlucht: De energietransitie in gebouwde omgeving

In de Utrechtse wijk Overvecht realiseert BAM Wonen in opdracht van gebieds- en vastgoedontwikkelaar AM, het project DeBuurt. In dit project is alles gericht op het creëren van een duurzame leefomgeving. Met verantwoorde bouwmaterialen, goede isolatie, veel aandacht voor geluidreductie, waterbesparend sanitair en uiteraard een geheel gasloze realisatie, ligt de focus op leven in een toekomstbestendige omgeving. Naast het wonen is er ruimte voor health, ondernemen en kunst & cultuur. DeBuurt beantwoordt aan de vraag van bewoners en de gemeente om ontmoeting, talentontwikkeling, gezond stedelijk wonen en een plek te geven binnen Overvecht

BAM Wonen realiseert natuurlijk niet alleen duurzame projecten, maar is zelf ook steeds duurzamer in haar eigen bedrijfsvoering. Zo maken we in dit project bijvoorbeeld alleen gebruik van groene stroom, carpoolen medewerkers met elkaar, wordt er gebruik gemaakt van elektrische hoogwerkers, zijn de bouwketen voorzien van zonnepanelen en wordt er afval gesorteerd. Neem een kijkje op onze duurzaamste bouwplaats!

 

In het kader van de energietransitie wordt al jaren gewerkt aan verduurzaming van producten en processen in nieuwbouw en bestaande bouw. Wat is de energietransitie en wat is er allemaal al gebeurd om deze enorme opgave te realiseren? Waar staan we nu en wat komt er nog op ons af? In vogelvlucht enkele hoogtepunten van de afgelopen jaren en uitdagingen waar we nog voor staan.

Wat is de energietransitie?

De Energietransitie is een langdurig proces van structurele veranderingen in de overgang van fossiele brandstof naar duurzame energiebronnen, CO2-afvang en -opslag, energiebesparing, energieopslag en elektrisch vervoer. Het doel van deze energietransitie, namelijk 'de toename van de wereldgemiddelde temperatuur beperken', is vastgelegd in het Klimaatakkoord van Parijs. In het Klimaatakkoord is een belangrijk stuk gereserveerd voor de Gebouwde Omgeving. Voor 2050 is de doelstelling is dat geen enkel gebouw CO2 meer uit mag stoten. Om die ambitie waar te maken, moeten ongeveer 50.000 bestaande woningen per jaar verduurzaamd worden en na 2021 maar liefst 200.000 woningen per jaar. 

Wat is er allemaal al gebeurd om deze enorme opgave te realiseren? Waar staan we nu en wat komt er nog op ons af? In vogelvlucht enkele hoogtepunten van de afgelopen jaren en uitdagingen waar we nog voor staan.

 

Een terugblik

Er wordt al jaren gewerkt aan verduurzaming van producten en processen in nieuwbouw en bestaande bouw. Zo zag in 2013 in Heerhugowaard het allereerste Nederlandse nul-op-de-meterhuis het licht. Deze pilot hebben we destijds uitgevoerd in opdracht van Woonwaard als onderdeel van het project De Stroomversnelling.

Timelapse pilot Stroomversnelling Heerhugowaard

De Stroomversnelling is gestart op initiatief van vier grote bouwbedrijven, waaronder BAM en zes woningcorporaties en heeft tot doel een nul-op-de-meterrenovatie van sociale woningen in Nederland. Met het bundelen van al deze krachten is er al heel veel gebeurd en geleerd op het vlak van verduurzaming de afgelopen jaren. Ook op Europees nviveau worden de handen ineen geslagen en worden de ervaringen en uitkomsten omgezet in nieuwe initiatieven zoals REnnovates

In september 2015 ging dit Europese innovatieproject van start. Negen internationale partners hebben drie jaar lang samengewerkt aan oa monitoring van de energieprestaties van de NOM-woningen in Heerhugowaard, Soest en Woerden. Samen hebben we een oplossing gevonden voor de energievraag en -opwekking voor een hele wijk. Een zogenaamde wijkbatterij is een batterij waarin alle overgebleven energie uit de wijk wordt opgeslagen, zodat die energie kan geven als het nodig is.

Slimme energiesturing op op woning- en wijniveau

De energietransitie is in volle gang en inmiddels is de grens gepasseerd van 10.000 gerealiseerde nul-op-de-meterwoningen vanuit De Stroomversnelling!

Waar staan we nu?

De ontwikkelingen zijn op sommige fronten hard gegaan. Zo is gasloos bouwen uitgangspunt geworden en daarmee is een grote stap gezet in het realiseren van de doelen uit het Klimaatakkoord. Om echt grote stappen te kunnen zetten, moet op meerdere fronten samengewerkt worden. We zien dan ook steeds nauwere samenwerkingen tussen verschillende partijen. 

Recentelijk ondertekende Havensteder bijvoorbeeld een samenwerking met Smits Vastgoedzorg, Constructif, BAM Wonen en Heembouw. Deze vier partijen werken samen met Havensteder aan het verduurzamen van maar liefst 3500 woningen in Rotterdam en omgeving. Door samen te werken, kun je opschalen.

 

Een mooi voorbeeld van die snelle ontwikkeling en bijzondere samenwerking is de Schoemaker Plantage in Delft die we in opdracht van gebieds- en vastgoedontwikkelaar AM realiseren. In de duurzaamste buurt van Delft, is bijzondere aandacht voor de uitstraling van de nom-woningen. Zo zijn de zonnepanelen fraai geïntegreerd in het ontwerp van de huizen en is de energiemodule verwerkt in de schuren. Naast extra aandacht voor achitectuur en ontwerp is hier de eerste multimodale mobiliteitshub van Hely beschikbaar gesteld .De mobiliteitshub is een project waarmee Hely, BAM, AM en de gemeente Delft kunnen samen leren over deze innovatieve Mobility-as-a-Service oplossing en de bijdrage hiervan aan de duurzaamheid en leefbaarheid van de stad. 

 

 

En dat laatste zien we als een groot aandachtspunt voor de toekomst: duurzaamheid en leefbaarheid van de stad. 

Wat komt er nog op ons af?

De energietransitie gaat inmiddels om meer dan alleen CO2-reductie. Gasloos is de standaard en duurzaamheid en leefbaarheid hebben de toekomst. 'Circulair met aandacht voor welzijn en gezondheid van bewoners'. Ook op dit thema wordt al genoeg geëxperimenteerd en geïnitieerd. Enkele voorbeelden: 

Opschalen door techniek

Op technisch vlak wordt bijvoorbeeld nauw samengewerkt om te kijken naar hoe we energiewinning kunnen optimaliseren door zichtbare en onzichtbare integratie van zonnecollectoren in de gebouwschil. In het kader van het EU Horizon 2020 project ENVISION onderzoeken onder andere AkzoNobel, TNO, Emergo, Vestia, NSG/Pilkington en BAM of het beproefde nul-op-de-meterconcept voor woningen ook toegepast kan worden voor hoogbouw. ENVISION is een volledig renovatieconcept dat van ALLE bouwoppervlakken – zowel transparante als niet-transparante – energie oogst. Het oogsten van zonne-energie wordt bereikt via warmtecollectie vanuit de esthetische gevelelementen en via elektriciteitsproductie door BIPV (Building Integrated Photo Voltaics) -beglazing en PV op het dak. Door deze innovatie is het eenvoudiger om woningen energieneutraal te maken.

 

Duurzame leefomgeving

Een mooi praktijdvoorbeeld van het creëren van een duurzame leefomgeving is de voormalige NPD-locatie in de Utrechtse wijk Overvecht. Op de duurzaamste bouwplaats van Nederland realiseren we in opdracht van gebieds- en vastgoedontwikkelaar AM, DeBuurt. Het plan omvat 343 appartementen, tien commerciële ruimtes, een eventspace en twee parkeergarages. Naast het wonen is er vooral in de plint van de gebouwen ruimte voor health, ondernemen en kunst & cultuur. DeBuurt beantwoordt aan de wens van bewoners en de gemeente om ontmoeting, talentontwikkeling, gezond stedelijk wonen en leven in een toekomstbestendige omgeving een plek te geven binnen Overvecht. Het nieuw te ontwikkelen stuk stad geeft daarmee een kwaliteitsimpuls aan de wijk, het centrumgebied en daarbuiten. De oplevering van de ultra energiezuinige woningen staat gepland in het eerste kwartaal van 2021.

Smart City 

Een vergezicht is de uiteindelijke Slimme Stad. Steden zijn onze toekomst. In 2050 woont meer dan zeventig procent van de wereldbevolking in de stad. We staan daarmee voor gigantische uitdagingen: Hoe houden we onze steden voor al deze mensen bereikbaar én leefbaar? Hoe geven we de energietransitie vorm? En hoe houden we onze infrastructuur efficiënt en beschikbaar? In de slimme stad bewegen we ons in een gezonde en duurzame leefomgeving die continu verbonden is. BAM geeft vorm aan die slimme stad maar een Smart City is niet in één dag gebouwd en er bestaan bovendien vele wegen naartoe. BAM heeft alvast drie routes uitgestippeld. Zoals vaak op een reis, kruisen deze routes elkaar en zijn op die manier ook onderling sterk met elkaar verbonden.

De energietransitie is volop aan de gang en blijft voorlopig nog voortdenderen. 

Welke wegen kan ik bewandelen?

Worstelt u ook met de vraag hoe u kunt voldoen aan de ambitieuze vraagstukken die de energietransitie met zich meebrengt? Heeft u een nieuwbouwopgave en wilt u weten wat er allemaal mogelijk is op het gebied van duurzaam bouwen? Of heeft u bestaand vastgoed dat verduurzaamd moeten worden?

Bezoekt u onze pagina's over: